امروز :
مقالات
صداقت، دروغ، سیاست
1395/09/16 - 23:39
دیدگاه
دکتر محمدرضا سرگلزایی
گرچه از منظر "اخلاق مطلق گرا" (که امانوئل کانت سخنگوی آن است) دروغ گفتن به طور مطلق یک رذیلت است و هیچ شرایط و منافعی توجیه کننده دروغ نیست، از دیدگاه روانی-اجتماعی می توانیم دروغ ها را به دو دسته تقسیم کنیم:
گروه اول دروغ هایی هستند که ناشی از رانشگر (Driver) "دیگران را راضی کن" (Please others) هستند. از دیدگاه تحلیل رفتار متقابل (Transactional Analysis)  هر کدام از ما در جریان تربیت "اوامر و مناهی" خاصی را از محیط دریافت می کنیم. این "امر و نهی ها" در سراسر زندگی ، تعیین کنندهٔ تصمیمات ما هستند. هنگامی که خانواده، آموزش و پرورش و رسانه دستور "دیگران را راضی کن" را در پیش نویس زندگی ما نوشته باشند ما در سراسر عمر تلاش می کنیم "به هر قیمتی" دیگران را خوشنود کنیم. در نتیجه، هنگامی که حدس می زنیم گفتنِ حقیقت باعث رنجش خاطر دیگران شود دروغ را جایگزین حقیقت می کنیم.
بارها پیش آمده است که در پاسخ سؤالات "این لباس به من میاد؟" ، "این رنگ مو به من میاد؟" ، "از غذا راضی بودین؟ نمکش خوب بود؟ خوب جا افتاده بود؟" پاسخ داده ایم: "بله، کاملاً، خیلی!" در حالی که نه آن رنگ لباس و رنگ مو به دوستمان می آمده و نه این غذا طعم رضایت بخشی داشته است. خیلی اوقات خودِ سؤال کننده هم به جای شنیدن حقیقت تلخ ، توقع دارد دروغ شیرین را بشنود! انگار که او از شما می خواهد که "لطفاً به من دروغ بگویید، خواهش می کنم!" . گرچه او در سطح خودآگاه و آشکار (Explicit) از شما تقاضای دروغ نمی کند اما در سطح ناخودآگاه و تلویحی (implicit) از شما تمنّای دروغ می کند و زبان بدن (Body Language) و لحن کلام (Prosody) او پر از این التماس است: "عزیزم، مرا با دروغ شیرین نوازش کن".
کسانی که با گفتن چنین دروغ های شیرینی مخاطب خود را خوشنود می کنند دچار دستورالعمل روانی "همه را خشنود کن" هستند. آنها از این که دیگران را برنجانند وحشت دارند. این نوع دروغ گفتن نه با طرّاحی قبلی صورت می گیرد و نه با قصد سوء استفاده از مخاطب، تنها تصمیمی است ناشی از آموزه های غلط تربیتی و ترس از رنجاندن دیگران.
اما در مقابل چنین دروغ هایی دسته دوّمی از دروغ ها وجود دارند. دروغ هایی که طرّاحی شده اند و گویندهٔ آنها ، نه به قصد نوازش کردن مخاطب بلکه به منظور فریب دادن و سوء استفاده از او این دروغ های نظام مند را طراحی کرده است.
در کتاب 1984 ، جورج اورول جامعه ای را ترسیم می کند که در آن وزارت خانه ای وجود دارد به نام "وزارت حقیقت" که بر خلاف نامش، وظیفه اش پنهان کردن حقیقت و انتشار دروغ است، دروغ هایی که باعث فریب ملت و اقتدار و ثبات حکومت شوند. چنین دروغ هایی ریشه در "کیش قدرت" دارند، مذهبی که محور آن حفظ قدرت است. جورج اورول در همان کتاب به "مرام نامه" سازمانی که دروغ های نهادینه و سازمان مند تولید می کند می پردازد: "حفظ قدرت به هر بهایی!". هنگامی که در جامعه ای نهاد های قدرت دچار چنین مذهبی شوند، گفتن حقیقت و پرده برداری از دروغ تبدیل به یک "عمل سیاسی" می شود و شما  با "نه گفتن" به دروغ های بزرگ و "کلان روایت ها" یک "اپوزیسیون" محسوب می شوید!
"هانا آرنت" فیلسوف آلمانی در مقاله "حقیقت و سیاست" می نویسد:
"هنگامی که جامعه ای به دروغ گویی سازمان یافته روی آورد و دروغ گفتن تبدیل به اصل کلّی شود و به دروغ گفتن در موارد استثنایی و جزئی اکتفا نکند، صداقت به خودی خود تبدیل به یک عمل سیاسی می شود و گویندهٔ حقیقت حتی اگر به دنبال کسب قدرت یا هیچ منفعتی دیگر هم نباشد یک کنشگر سیاسی محسوب می شود!"
در چنین شرایطی شما نمی توانید از سیاست کناره بگیرید و راه خود را بروید، شما ناچارید یکی از این دو راه را انتخاب کنید: یا به وزارت دروغ می پیوندید، یا یک مخالف سیاسی محسوب می شوید!
پی نوشت:
۱ - درباره موضوع "تقریر حقیقت و تقلیل مرارت" در فصل اول کتاب "راهی به رهایی" استاد مصطفی ملکیان بحث مفصلی با دیدگاه "فلسفه اخلاق" آمده است. این کتاب را انتشارات نگاه معاصر منتشر کرده است. 
۲ - کتاب 1984 جورج اورول با ترجمه صالح حسینی توسط انتشارات نیلوفر منتشر شده است. بنده نیز یادداشتی تحت عنوان:
"جورج اورول، فروید و توتالیتاریسم" نوشته ام که مبتنی بر ماجرای این کتاب است.
۳ - درباره هانا آرنت مقاله ای با عنوان "هانا آرنت - کارل یاسپرز و مسئولیت سیاسی " نوشته ام. برای مطالعه درباره آرای آرنت می توانید کتاب "هانا آرنت - نوشته دیوید واتسن" را با ترجمه فاطمه ولیانی از انتشارات هرمس بخوانید.
دکتر محمدرضا سرگلزایی
 
cheap abortion pill low cost abortion pill late term abortion pill clinics
vermox spc truonggiang.net vermox
methods of abortion pill how late can you get an abortion pill types of abortion pill
priligy thailand priligy kokemuksia priligy kokemuksia
priligy priligy keskustelu priligy 60 mg
clomid testosterone clomid proviron pct clomid testosterone
new prescription coupon funtimeleisure.co.uk cialis manufacturer coupon 2016
viagra torta viagra kamagra cialis viagra pret
abortion pill pros and cons free abortion pill types of abortion pill
amoxicillin 500 mg achieveriasclasses.com amoxicillin dermani haqqinda
coupon for prescriptions eltrabajadordelestado.org coupons for prescription medications
cialis 100 mg tymejczyk.com cialis tablet
acetazolamide 250 mg tablets mipnet.dk acetazolamide blood brain barrier
cialis online coupon abraham.thesharpsystem.com free cialis coupon
viagra torta viagra viagra
neurontin gabapentin neurontin cena neurontin alkohol
amoxicillin endikasyonlar aegdr.org amoxicillin-rnp
prescription coupon card edenvalleykent.org coupons for prescription medications
cheap abortion pill misoprostol abortion free abortion pill
information about abortion pill how much is the abortion pill abortions facts
cialis savings and coupons lakeerengallery.com coupons for cialis printable
abortion stories regret when can you get an abortion abortion shot
debate on abortion hummerseg.com.br medical abortion clinics
2015 cialis coupon cialis discount coupons drug coupons
coupons for cialis printable new prescription coupon free coupon for cialis
what is naltrexone used to treat blog.dotnetnerd.dk low dose naltrexone buy online
low dose naltrexone anxiety link low dose naltrexone canada
where can i buy low dose naltrexone go vivitrol half life
ldn cfs alcohol implant naltroxene
naltrexone implant locations go naltrexone implant reviews
naltrexone for alcohol dependence naltrxone naltrexone fda approval
alcohol detox how long does naloxone block does naltrexone stop cravings
low dose naltrexone insomnia blog.aids2014.org injectable naltrexone
low dose naloxone naltrexone used for naltrexone 50 mg side effects
low dose naltrexone uses link low dose naltrexone for pain
what does naltrexone do go ldm medicine
vivtrol ldn and ulcerative colitis naltrexone uses
naltrexone pellet side effects link naltrexone and naloxone
risperidon hexal risperidon sandoz 1 mg risperidon halbwertszeit