امروز :
مقالات
هرم نیازهای مازلو و توسعه فرهنگی
1395/11/11 - 22:39
دیدگاه
دکتر محمدرضا سرگلزایی

مقدمه:

آبراهام مازلو روان شناس آمریکایی هِرَم نیازها را برای انسان ترسیم کرده است و الوین تافلر جامعه شناس و آینده پژوه آمریکایی دوره های تاریخی را بر مبنای نظام تولید رسم کرده است. در این گفتار بر اساس نظریات این دو نفر به کنکاش راجع به نیازهای بشری، تاریخ تمدّن ( توسعهٔ فرهنگی ) و ارتباط آن با رشد اقتصادی پرداخته ام. مازلو راجع به فرد انسان نظریه پردازی کرده و تافلر راجع به جامعه ی بشری، من این دو نظر را با هم درآمیخته ام و نسبتی بین رشد اقتصادی و رشد فرهنگی یک جامعه برقرار کرده ام. در عصر شکار سطح نیازهای انسان در حدّ نیازهای فیزیولوژیک است و انسانی که در این سطح زندگی می کند، نیاز به امنیت برای او اولویت اصلی نیست زیرا به شدّت درگیر زمان حال است و مفهوم آینده برای او شکل نگرفته است. ولی در عصر کشاورزی نگاه به آینده مفهوم پیدا می کند زیرا کشاورز باید بداند کی شخم بزند، کی وجین کند و کی محصول را درو کند. پس عصر کشاورزی عصر اولویّتِ safety است . ضرب المثل های " آسّه برو آسّه بیا که گربه شاخت نزنه، کلاه خودت را محکم بگیر باد نبره، ما نه سر پیازیم نه ته پیاز " ناشی از طرحواره های عصر کشاورزی هستند . صنعتی شدن که با اختراع ماشین بخار آغاز شد بسیاری از تعاملات جامعهٔ بشری را تغییر داد . از مهم ترین این تغییرات، لغو برده داری بود چرا که هزینه ای که برای نگهداری بردگان باید صرف می شد در مقایسه با هزینهٔ نگهداری از ماشین مقرون به صرفه نبود . همینطور شکل گیری فمینیسم (یا دادن فرصت شغلی برابر به زنان) نیز در این عصر شکل گرفت زیرا انرژی مکانیکی جای انرژی عضلات را گرفت و نقش کارگر تغییر کرد . در جامعه صنعتی (مُدرن) علاوه بر رفع نیازهای فیزیولوژیک، امنیت هم برای اغلب مردم تأمین می شود زیرا نهادهای مدنی برقرار کنندهٔ امنیت به وجود می آیند، دولت شکل می گیرد و تأمین اجتماعی ایجاد می شود پس انسان ها به طبقهٔ بالاتر نیازهای مازلو صعود می کنند، نیاز به عشق و محبّت اهمیت زیادتری پیدا می کند و نیاز به احترام نیز در این عصر اولویت بالایی می یابد . در عصر اطلاعات که با اختراع ماشین های محاسبه گر (کامپیوتر) شروع شد ، ماشین های هوشمند جای انسان را در مدیریت ماشین های مکانیکی گرفتند و اتوماسیون به مکانیزاسیون افزوده شد. انسان ها با اختراع یک "شبه مغز" درگیری بیشتری با مسألهٔ ماهیت هوش و آگاهی پیدا می کنند و افزایش اوقات فراغت، درگیری شمار بیشتری از مردم را با مسألهٔ "معنای زندگی" ایجاد می کند. انسانی که از دغدغهٔ دائمی نیازهای فیزیولوژیک و نیاز به امنیّت، عشق و احترام آزاد شده باشد بیشتر درگیر کشف خویشتن، آفرینش خویشتن و کشف معنای زندگی است، پس self-actualization (تحقّق خویشتن) نیاز عمدهٔ این فرد می شود. در جامعه پَسامُدرن کسی که مطیع است از حیث روانی مریض محسوب می شود در حالی که در جامعه فئودال (کشاورزی) کسی که خلاّق و آزاد اندیش است مریض است .به قول "میشل فوکو" در کتاب تاریخ جنون آنچه در یک دورهٔ تاریخی ملاک سلامت روان است در دورهٔ تاریخی دیگر نشان بیماری می شود! مشکل جایی است که در یک جامعه همزمان طرحواره ها، باورها و نگرش های دوره های مختلف تاریخی در کنار هم جاری باشند، در نتیجه انسان ها دچار تناقض و تعارض و تضادّ دائمی درونی خواهند بودع پدیده ای که داریوش شایگان آن را اسکیزوفرنی فرهنگی نامیده است. شایگان می گوید: "اگر به اسکیزوفرنی فرهنگی آگاه شوید، ذوحیاتین می‌شوید، هم می‌توانید در آب زندگی کنید و هم در زمین. اما اگر به آن آگاه نباشید، فلج‌تان می‌کند. درواقع اسکیزوفرنی فرهنگی مانند یک «کمپلکس» است که اگر روانکاوی‌اش کنید و بشکافیدش، می‌فهمید که شما دو دنیا دارید که الزاماً با هم نمی‌خوانند. اما شما می‌توانید با این دو دنیا کنار بیایید و بازی کنید، منتها کلیدهای مختلف می‌خواهد امّا اگر این عقده‌ها گشوده نشوند، شما را تسخیر می‌کنند." جامعه های "در حال گذار" همچون جامعهٔ ما که در مرز بین عصر کشاورزی و عصر صنعت گیر کرده است نمودهای جمعی و فراگیری از اسکیزوفرنی فرهنگی را به نمایش می گذارند که به نمونه ای از آن در مقالهٔ "فمینیسم شترمرغی" اشاره کرده ام و در کتاب "حرف هایی برای امروزی ها" (انتشارات بهار سبز) به تفصیل به آن پرداخته ام. در دیدگاه های طرح شده در این مقاله، توسعهٔ فرهنگی معلول رشد اقتصادی و ایجاد ارزش افزوده هستند. قطعاً این دیدگاه همانند هر دیدگاه دیگری در علوم انسانی مورد نقدهای جدّی قرار دارد. پیش از این در یادداشت دیگری با عنوان "فوکو-مارکس-فرهنگ-اقتصاد" به ارتباط دوسویهٔ اقتصاد و فرهنگ پرداخته ام دکتر محمدرضا سرگلزایی پی نوشت: این یادداشت به عنوان سخنرانی در اوّلین کنفرانس صنعت سلامت ایران با تمرکز بر دارو که در دوّم دیماه 1395 توسط شرکت روما در مرکز اسناد کتابخانهٔ ملّی ایران برگزار شد ارائه گردیده است. عنوان سخنرانی "هرم نیازها، توسعهٔ فرهنگی و بازار هدف" بود. بخش مربوط به بازاریابی آن سخنرانی از این یادداشت حذف شد.

abortion stories regret when can you get an abortion abortion shot
what is it like to have an abortion home abortion price for abortion
transfer prescription coupon printable cialis coupon coupon cialis
drug discount coupons free prescription drug cards new prescription coupon
post abortion stories tim tebow abortion story abortion personal stories
abortion chicago boombopracing.com abortion legal
prescription transfer coupon prescription drugs discount cards discount coupons for prescriptions
naltrexone hair loss meltrexone opiate implant blocker
side effects of low dose naltrexone go naltrexone how does it work
withdrawal from naltrexone s467833690.online.de does drinking alcohol help with opiate withdrawal
naltrexone for cutting guitar-frets.com naltrexone fibromyalgia side effects
naltrexone generic open vivitrol naltrexone
naltrexone withdrawal symptoms read revia injection
naltrexone for alcohol abuse site naltrexone how does it work
does naltrexone block tramadol partickcurlingclub.co.uk low dose naltrexone depression
naltrexone implant alcohol go where can i buy low dose naltrexone
how does ldn work go implant for drug addiction
naltrexone compound charamin.jp low dose naltrexone buy online
ldn for lupus lasertech.com implant for opiate addiction
low dose naltrexone psoriatic arthritis sigridw.com ldn low dose
naktrexone click ldn therapy
 
میرجلال اوجاقی
1395/12/05
13
0
،سلامت باشید سوال :با هرسطح اقتصادی،که البته باید درحال رشدباشد،سطح فرهنگی متناسب کدام است وسطح فرهنگی مطلوب کدام است؟
depression after abortion abortion clinics in chicago il new york abortion clinic
discount drug coupons rftrack.net drug prescription card
monthly injection for opiate addiction onlineseoanalyzer.com naltrexone for opiate withdrawal
opioid antagonists for alcohol dependence avonotakaronetwork.co.nz naltrexone success rate
opiate blocker implant maltrexone naltrexone fibromyalgia side effects
where can i buy low dose naltrexone go vivitrol half life
ldn cfs alcohol implant naltroxene
naltrexone for alcohol go naltrexone 50 mg
low dose naltrexone cancer read naltrexone implant
how to take ldn what is ldn medicine naltrexone cost without insurance
فرخنده نیستانی
1396/07/13
0
0
بسیار مفید و اموزنده سپاس از استاد بزرگوار
فرخنده نیستانی
1396/07/13
0
0
بسیار مفید و اموزنده سپاس از استاد بزرگوار
فرخنده نیستانی
1396/07/13
0
0
بسیار مفید و اموزنده سپاس از استاد بزرگوار
فرخنده نیستانی
1396/07/13
0
0
بسیار مفید و اموزنده سپاس از استاد بزرگوار
فرخنده نیستانی
1396/07/13
0
0
بسیار مفید و اموزنده سپاس از استاد بزرگوار