امروز :
مقالات
یونگ و خدا -انگاره ها
1394/11/15 - 15:32
دیدگاه
دکتر محمدرضا سرگلزایی
کارل گوستاو یونگ در کتاب "پاسخ به ایوب" موضوع خدا - انگاره "عهد عتیق" را مورد بحث قرار می دهد.
اغلب ما هنگامی که راجع به خداوند و یا "الوهیت" گفتگو می کنیم ابتدا این گزاره را می گوییم که خداوند برای ذهن ما تعریف نشدنی و غیر قابل فهم و در نتیجه غیر قابل وصف است. در متون مذهبی و ادبی نیز بارها به وصف ناشدنی بودن الوهیت اشاره شده است:
۱ - سبحانه و تعالی عما یصفون (سوره انعام - آیه ۱۰۰)
    خداوند از وصف های شما منزه و برتر است.
۲ - و لم یکن له کفوا احد (سوره اخلاص - آیه ۴)
    او شبیه و مانند هیچ چیز دیگری نیست.
۳ - تائوی جاودان وقتی به زبان آید دیگر تائو نیست (تائوته چینگ - لائوتزو)
۴ - آن که در اندیشه ناید آن خداست! (مولانا-مثنوی-دفتر دوم)
ذهنی که تلاش می کند "خداوند ازلی، ابدی آفریننده ی ذهن" را بشناسد حتی قادر به شناسایی خودش نیز نیست بنابراین قدم اول شناخت که شناسایی ابزار شناخت (سوژه) است برای ذهن دشوار و بلکه ناممکن است چه رسد به شناسایی خالق ذهن یا آنچه مقدم بر ذهن است. گزاره های زیر را در باب ناممکن بودن شناخت ذهن ببینید:
۱ - من عرف نفسه فقد عرف ربه (غرر الحکم - ص 232)
    آن کس که "خودش" را شناخت پس به تحقیق "پروردگارش" را شناحته است. (این حدیث در برخی منابع به عنوان حدیث قدسی، در برخی منابع به نقل از پیامبر اسلام و در برخی منابع به نقل از امام علی آورده شده است).
۲ - اگر ذهن ما آنقدر ساده بود که ذهن ما قادر بود آن را بشناسد، آنگاه قادر نبود آن را بشناسد! (یوستین گرودر - فیلسوف نروژی - کتاب راز فال ورق)
۳ - اولأ کانت مدعی بود ذهن را نمی توان به صورت عینی بررسی کرد زیرا چیزی مادی نیست ثانیأ ذهن را نمی توان با استفاده از درون نگری (فنومنولوژی) به صورت علمی مطالعه کرد چون راکد و منتظر تحلیل نمی ماند، ذهن مرتبا تغییر می کند و بنابراین نمی توان با اطمینان آن را بررسی کرد در ضمن خود همین فرایند درون نگری بر حالت ذهن تاثیر می گذارد پس ارزش آنچه را که از طریق درون نگری پیدا می شود محدود می کند.
(هرگنهان: تاریخ و روانشناسی- مبحث کانت)
با این توضیح، اغلب متألهین (فیلسوفان موضوع الوهیت) به ناشناختنی بودن الوهیت معترفند اما این اعتراف باعث نشده است که ذهن خلاق و داستان پرداز انسان بر "گرسنگی ساختار" خود غلبه کند و "تصویری از الوهیت" نداشته باشد. تصویر ذهن انسان از الوهیت را "خدا - انگاره" (God - image) می نامم. علیرغم اذعان به غیرقابل توصیف بودن الوهیت شما می توانید به وفور این خدا - انگاره ها را در متون دینی بیابید:
۱ - یدالله فوق ایدیهم (سوره فتح - آیه دهم)
"دست خدا" بالای دست آنان قرار دارد.
۲ - فانک باعیننا (سوره طور - آیه ۴۸)
و تو در "دیدگان" ما هستی.
۳- و ما رمیت اذ رمیت و لکن الله رمی (سوره انفال-آیه ۱۷)
و آن هنگام که تیر انداختی تو نبودی که تیر انداختی بلکه خداوند بود که "تیر انداخت".
۴ - الله نور السموات و الارض مثل نوره کمشکوه (سوره نور-آیه ۳۵)
خداوند"نور" آسمان ها و زمین است. نور او را می توان به "نور چراغ" مانند کرد.
هر چه هم که بگوییم خداوند غیرقابل وصف است این "انگاره ها"، استعاره هایی هستند که "امر انتزاعی" را به "امر عینی" تبدیل می کنند و "تصویری" از "خدای غیبی" در ذهن می آفرینند بخصوص که اغلب آنها بر "انسان ریختی" ذاتی ذهن ما (anthropomorphism) نیز سوار می شوند!
از نظر یونگ این تصویر الوهیت در ذهن فرد متدین اثری عمیق دارد چنان که او "ناخودآگاه" به سمت شبیه شدن به این تصویر استعاره ای حرکت می کند زیرا تشبه با الوهیت مساوی است با تقرب به کمال. یونگ معتقد است که یکی از دلایل گسترش خشونت، جاه طلبی و رقابت جویی در دنیای ما این است که "خدا - انگاره های مذکر" در اغلب ادیان موجود "خدا - انگاره های مونث" را پس زده اند، در نتیجه روح نرینه روان (Animus) فرهنگ و تمدن بشری را تسخیر کرده است و تا "خدا - انگاره" اصلاح نگردد امیدی به فروکش کردن آتش خشونت، رقابت و طمع نیست!
یکی از آیین های شاخصی که "خدا - انگاره مادینه" در آنها غالب بود آیین "میترائیسم" بود، آئین ایرانیان پیش از زرتشت. "آناهیتا" ایزدبانوی آب و "میترا" ایزدبانوی آفتاب خدا انگاره های مونث بودند.
در تمدن هلنیسم یونانی، خدا انگاره های مونث (همچون دیمیتر-آتنا و آفرودیت) همراه با خدا انگاره های مذکر (همچون زئوس-آپولو و دیونیزوس) تعادل زنانگی و مردانگی را در روان یونانیان حفظ می کردند.
در تمدن رومی خدا انگاره های مذکر بر خدا انگاره های مونث برتری یافتند، شهر روم به افتخار رومئوس فرزند مارس (خدای نرینه جنگ) نامگذاری شد و جشن برکت و روزی نیز به افتخار ساتورن (کرونوس) پدر ژوپیتر (زئوس)، ساتورنالیا نام گرفت. چنین شد که تمدن روم برخلاف تمدن فیلسوف پرور یونان، گلادیاتور و لژیونر پرورد!
از نظر یونگ ظهور مسیحیت حرکتی بود در جهت احیای آئین میترائیسم و واکنشی بود در مخالفت با نرینه روانی تمدن روم و آئین مردسالار یهود اما مسیحی شدن امپراطوری روم توسط امپراطور کنستانتین در واقع منجر به "رومی شدن مسیحیت" شد و به سرعت "تثلیث" پدر، پسر و روح القدس جایگزین "تربیع" پدر، مادر باکره (جام مقدس)، مسیح و روح القدس گشت.

دکتر محمدرضا سرگلزایی-روانپزشک
neurontin 400mg diprolene tube propranolol 10mg
printable viagra coupon site pfizer viagra coupons
viagra coupon link free prescription drug discount card
free coupon for viagra prescriptions coupons viagra prescription coupon
free prescription drug cards free prescription cards discount prescription coupon card
free prescription discount cards link manufacturer coupons for prescription drugs
discount card for prescription drugs codesamples.in prescription drugs coupon
discount prescriptions coupons codesamples.in discount card for prescription drugs
prescription drugs coupon go prescription discount coupons
coupons cialis prescription transfer coupon cialis coupon
augmentin vidal arbot.cz augmentin vidal
adalate celticcodingsolutions.com adalat compendium
inderal similar inderal generico inderal similar
adalat sony adalat cr adalat crono
enalapril precio enalapril vademecum enalaprilato
viagra generic viagra side effects viagra side effects
prescription discount coupons emergent-ventures.com free cialis coupon
cialis 20mg francescocutolo.it cialis 20mg
zyrtec chemist warehouse mattnichols.co.uk zyrtec ingredients australia
printable cialis coupon cialis coupon codes coupons for cialis
prescription drug coupons coupon prescription prescription drug coupons
cymbalta presentacion cymbalta 30 mg para que sirve cymbalta 30 mg para que sirve
clorocil para que serve clorocil pomada posologia clorocil gatos
surgical abortion medical abortion cost the cost of an abortion
kamagra wikipedia kamagra 100mg kamagra effet
discounts and coupons abortion at 14 weeks abortion laws by state
medical abortions cost for abortion abortion clinics
i want to do abortion dilation and curettage instruments pregnancy termination options
endep 25 and alcohol endep side effects australia endep medication australia
diclac 50mg diclac 50mg diclac gel reviews
free printable cialis coupons prescription drugs coupons free cialis coupon 2016
losartankalium teva 50 mg losartankalium teva 50 mg losartan jubilant
vermox tablete doziranje vermox tablete doziranje vermox bez recepta
buscopan community.vitechcorp.com buscopan dragees
herbal abortion pill price of an abortion pill costs of abortion pill
home abortion pill britmilk.co.uk abortion pill debate
discount prescription coupons discount coupon for cialis free coupon for cialis
facts on abortion pill against abortion pill facts costs of abortion pill
losartan jubilant losartan 50 mg losartan
loratadine dosage loratadine d loratadine used for
naltrexone doctors naltrexone alcoholism medication does vivitrol stop withdrawals
feldene capsulas feldene gel precio feldene capsulas
buy abortion pill accuton.com second trimester abortion
flagyl v flagyl vademecum flagyl perros
abortions cost ismp.org what is abortion pill
post abortion pill misoprostol abortion abortion pill clinics in md
cialis prescription coupon steadfasttraining.co.uk coupons cialis
have an abortion angkortaxidriver.com ways to terminate a pregnancy
side effects of abortion pill herbal abortion pill pros and cons of abortion
amoxicillin-rnp amoxicillin amoxicillin dermani haqqinda
free cialis coupon 2016 prescriptions coupons prescriptions coupons
cheap abortion pill when can you get an abortion pill cons of abortion pill
vermox suspenzija vermox tablete nuspojave vermox 100mg
prescription discount coupons printable coupons for cialis coupons cialis
pill abortion spiritocagliese.it cost of medical abortion
viagra koupit blog.zycon.com viagra
acetazolamide acetazolamide migraine acetazolamide symptoms
prescriptions coupons coupons cialis free cialis coupons
pro abortion aero-restauration-service.fr cheap abortion pill clinics
abortion pill early abortion pill aspiration abortion
price of abortion pill pill abortion abortion pill complications
free cialis coupon 2016 accuton.com coupons for prescription drugs
vermox bez recepta vermox cijena vermox
cialis online coupon discount prescriptions coupons free cialis coupon
viagra torta viagra viagra
neurontin gabapentin neurontin cena neurontin alkohol
late term abortion pill cost of abortions abortion pill laws
acetazolamide symptoms truonggiang.net acetazolamide cerebral edema
cialis savings and coupons lakeerengallery.com coupons for cialis printable
costs of abortion pill how much are abortions abortion pill recovery
is abortion murder abortion pills cost abortion clinics in el paso tx
cialis coupon free niknameh.ir prescription drug coupons
back alley abortion stories kaleidomusiek.co.za abortion houston
where to buy naltrexone naltrexone for alcohol cravings vivitrol for opiate addiction
low dose naltrexone fibromyalgia blog.bjorback.com can naltrexone be abused
naltrexone uses click generic naltrexone
what does naltrexone do go naltrexone 4.5 mg
low dose medicine avonotakaronetwork.co.nz vivitrol and drinking
vivitrol and alcohol link low dose naltrexone cancer
naltrexone half life site trexone medication
naltrexone sleep cost of naltrexone what is ldn medicine
withdrawal from naltrexone injections for alcoholics to stop drinking naltrexone implant side effects
vivitrol for alcohol guitar-frets.com naltrexone drug
how long does naltrexone block opiates can you drink alcohol while taking naltrexone what does vivitrol do
olanzapin 02 olanzapin ilac olanzapin lilly