امروز :
مقالات
ریشه های هلنی اسطوره های کتاب مقدس
1394/11/16 - 12:18
دیدگاه
دکتر محمدرضا سرگلزایی

اسطوره (Myth) بن مایه ی مشترک قصه هاست. همانطور که از تعداد محدودی کلمه، بی نهایت جمله ساخته می شوند، از بن مایه های محدود اسطوره ای هم بی شمار قصه ساخته شده اند. بسیاری از قصه ها اگر از منظر اسطوره شناسی بازبینی شوند ریشه ای باستانی و قدیمی تر از آن دارند که در بدو امر به نظر می رسد. آئین بنی اسرائیل از اولین آئین های تک خدایی است، دینی که خدای واحد قهار (یهوه) را جایگزین خدایان متعدد نمود.
در قرآن آمده است که حضرت یوسف در زندان به هم بندی هایش می گوید:
"یا صاحبی السجن، ءارباب متفرقون خیر ام الله الواحد القهار"
(سوره یوسف/آیه ۳۹)
"ای یاران زندان، آیا خدایان پراکنده بهترند یا الله یگانه سختگیر؟"
این پرسش (که در واقع استفهام انکاری است یعنی خودش به سوال خودش پاسخ می دهد) مانیفست (محور اساسی) ادیان ابراهیمی است. چنان که حضرت یوسف در آیه ۳۸ همان سوره می گوید: "واتبعت مله ءابآئی ابراهیم و اسحق و یعقوب". بنابراین یوسف آئین چند خدایی مصریان را که ریشه آئین هلنیسم یونان باستان است را رد می کند و آئین تک خدایی ابراهیمی را که آئین بنی اسرائیل است بر آئین های چند خدایی ارجح می داند. با این حال جالب است که بسیاری از داستان های عهد عتیق (تورات) ریشه در آئین چند خدایی هلنی دارند. به سه نمونه این داستان ها اشاره می کنم:
۱- آگاممنون فرمانده کل نیروهای یونان در جنگ تروا ارتشی جمع کرد تا با ناوگانی عظیم به تروا حمله برد اما باد موافق نوزید و کشتی ها متوقف و جنگاوران بی قرار شدند. آگاممنون با پیشگویی مشورت کرد. پیشگو گفت که اگر آگاممنون دختر زیبا و بی گناهش "ایفیژنی" را قربانی کند باد موافق خواهد وزید. آگاممنون برای قربانی کردن ایفیژنی اقدام کرد اما "آرتمیس" (ایزدبانوی شکار) در آخرین لحظات با جایگزین کردن یک گوزن نر برای قربانی ، جان ایفیژنی را نجات می دهد.
۲- روزی به زئوس خبر رسید که آدم ها از راه درست برگشته اند و خدایان را گرامی نمی دارند. زئوس بلافاصله به زمین رفت تا درستی خبر را با چشمان خود ببیند.  وقتی مشاهده کرد که انسان ها از راه راست برگشته اند چنان به خشم آمد که تصمیم گرفت آدمیان را از روی زمین بردارد بنابراین از برادرش پوزیدون (خدای دریاها) خواست تا انسان ها را در آب غرق کند. آنگاه بارانی سیل آسا بر زمین فرو ریخت و زمین تا نوک کوه ها به زیر آب فرو رفت. این بارش نه روز و نه شب طول کشید و هیچ کس بر زمین باقی نماند جز دو کس که قلبی صاف داشتند: "دوکالیون و همسرش پیرها". آنها توسط "پرومته" از وقوع طوفان با خبر شدند بنابراین با نخستین قطره های باران در صندوق چوبی بزرگی مملو از خوراکی و غذا نشستند و نجات پیدا کردند. بعد از فروکش کردن طوفان دوکالیون و پیرها به معبد زئوس در کوه پارناس رفتند و صدایی را شنیدند که به آنان تعلیم داد که چگونه نسل جدید موجودات زنده را در زمین برویانند.
۳- آکریزیوس پادشاه آرگوس دختری داشت به نام دانائه. روزی به معبد دلفی رفت و پیشگوی معبد، سرنوشت وحشتناکی را بر او آشکار ساخت. آن خبر این بود که فرزند پسری که دانائه خواهد زائید تاج و تخت آکریزیوس را واژگون می کند. آکریزیوس برای اجتناب از این رویداد دخترش را در برجی محبوس کرد که امکان آمیزش او با مردان را منتفی کند اما زئوس (خدای خدایان) به صورت باران باریدن گرفت و به برج نفوذ کرد و با دانائه آمیزش کرد و از این آمیزش پسری به نام "پرسه" زاده شد. وقتی صدای گریه نوزاد از برج شنیده شد پادشاه دریافت که تمهیدات او بی نتیجه مانده اند بنابراین دستور داد دانائه و پرسه را در صندوق چوبی به آب بیاندازند تا غرق شوند اما زئوس این بار هم آنان را نجات داد و دیکتیس، شاهزاده ای که زنش فرزندی نمی آورد صندوق را از آب گرفت و دانائه و پرسه را در پناه خود گرفت.
با اولین نگاه به داستان های فوق که از نظر تاریخی پیش از تورات و انجیل روایت شده اند بذر داستان ذبح حضرت اسماعیل به دست حضرت ابراهیم، داستان طوفان نوح، داستان بارداری حضرت مریم و داستان به صندوق گذاشتن حضرت موسی توسط مادرش را پیدا می کنیم.
بدین سان در می یابیم که سرچشمه اغلب داستان های کتب مقدس آئین های تک خدایی، روایات آئین های چند خدایی هستند و جریان تاریخی تفکر دینی، جریان گسسته ای نیست، آئین های چند خدایی و آئین های تک خدایی مربوط به دو ساحت جداگانه نیستند، بلکه آئین های چند خدایی ریشه و نیای آئین های پرستش خدای واحد هستند.
همانطور که در جریان تکامل تدریجی، مغز بشر از تکثر و پراکندگی (اسکیزوفرنی تکاملی) به انسجام و هماهنگی بیشتر رسیده است داستان هایی نیز که برای فهم جهان ناشناختنی ناایمن می ساخته از افسانه های چند خدایی به سوی افسانه های تک خدایی میل کرده اند، به جای خدایان متکثر، خدای واحدی نشسته است و سایر خدایان، تبدیل به مامورین این خدای واحد شده اند، (امشاسپندان در آئین زرتشت و ملائکه در آئین های ابراهیمی).
اسطوره ها، محصول تقابل تمنای بشر برای شناخت جهان هستند با آن خلأ عمیق، تاریکی مطلق و ابهام غیر قابل حل که "آلبر کامو" در " اسطوره سیزیف" آن را "امر بسیط غیر عقلانی" می نامد و "حسین پناهی" در وصف آن می سراید: "پشت این پنجره جز هیچ بزرگی هیچی نیست!"
اسطوره ها، "فرافکنی" تمناهای بشر بر این "هیچ بزرگ" هستند و سیر افسانه ها و اسطوره ها در "متون مقدس" بیش از آن که ارزش هستی شناسانه (ontologic) داشته باشد ابزاری ارزشمند است برای شناخت ذهن بشر یا همان "شناخت شناسی" (epistemology).
پی نوشت ها :
۱- اسطوره های عصر هلنیسم را در این یادداشت بر مبنای دو کتاب زیر آورده ام:
*نماد های اسطوره ای و روانشناسی مردان نوشته شینودا بولن - ترجمه مینو پرنیانی - انتشارات آشیان - فصل پدران و پسران.
*حکایت های فلسفی: اسطوره های یونان باستان نوشته میشل پیکمال - ترجمه مهدی ضرغامیان - نشر آفرینگان - فصول دوکالیون و پرسه.
۲ - برای مطالعه راجع به سیر تکامل ذهن بشر کتاب جایگاه آگاهی در فروپاشی ذهن دوجایگاهی نوشته جولین جیمز - ترجمه دکتر خسرو پارسا و همکاران - نشر آگه را بخوانید.
۳ - راجع به واکنش ذهن بشر به خلاء معنایی موجود در جهان، بخصوص بر اساس نظرات آلبر کامو و داستایفسکی دو فصل اول کتاب روشنفکران رذل و مفتش بزرگ نوشته داریوش مهرجویی - انتشارات هرمس را بخوانید.

 

دکتر محمدرضا سرگلزایی

 

prescription drugs coupons cialis trial coupon manufacturer coupons for prescription drugs
printable cialis coupon aegdr.org coupons cialis
coupon cialis cialis coupon code cialis coupons from manufacturer
for abortion pill aero-restauration-service.fr types of abortion pill
vermox prodej vermox cena vermox sirup
viagra koupit blog.zycon.com viagra
printable cialis coupon cialis coupon 2015 prescriptions coupons
amoxicillin dermani haqqinda aldwych-international.com amoxicillin nedir
free cialis coupon 2016 accuton.com coupons for prescription drugs
abortion pill pros and cons natural abortion pill types of abortion pill
vermox bez recepta vermox cijena vermox
amoxicilline amoxicillin endikasyonlar amoxicillin endikasyonlar
transfer prescription coupon cialis discount coupons prescription discount coupons
amoxicillin 1000 mg amoxicillin 500 mg amoxicilline
abortion pill questions andreinfo definition of abortion pill
transfer prescription coupon cialis coupons 2015 prescription drugs coupons
cheap abortion pill about abortion pill free abortion pill
costs of abortion pill spiritocagliese.it abortion pill recovery
what is it like to have an abortion free abortion price for abortion
transfer prescription coupon printable cialis coupon coupon cialis
back alley abortion stories pregnant weeks abortion houston
debate on abortion hummerseg.com.br medical abortion clinics
abortion clinic houston tx getting an abortion dilatation and curettage procedure
average cost of abortion nicolasesprit.com abortion pill facts
ldn and ulcerative colitis open neltrexone
low dose naltrexone ankylosing spondylitis click naltrexone prescription
low dose naltrexone fibromyalgia blog.bjorback.com can naltrexone be abused
implant for alcoholics naltrexone depression injection to stop drinking
naltrexone hcl injection to stop drinking alcohol naltrexone low dose depression
naltrexone implant alcohol link where can i buy low dose naltrexone
naltrexone 4.5 mg side effects click vivitrol and drinking
ld naltrexone trinalin naltrexone dosage forms
order naltrexone peider.dk naltroxone
what does naltrexone do go ldm medicine
vivitrol for alcohol guitar-frets.com naltrexone drug
olanzapin 02 olanzapin 7 5 mg olanzapin lilly
naltrexon 1 5 mg ogkaffeallergi.site naltrexon cfs
 
روناک
1394/11/30
2
0
ممنون از مقاله آموزنده تان و واقعاً (( پشت این پنجره جزء هیچ بزرگ هیچی نیست )) سپاسگزارم
women that cheat on their husbands link how to tell if wife has cheated
prednisolone 40mg gruene-kehl.de inderal 10mg
phone logging software my phone call history find history on phone
coupon rite aid centaurico.com rite aid coupon 5 off 25
levaquin 250mg click clomid 25mg
cialis coupons 2015 mikemaloney.net prescription discount coupon
free discount prescription cards factus.dk free coupon for viagra
prescription savings cards prescription transfer coupon 2016 viagra coupon
discount prescription coupons read viagra 2016 coupon
free prescription cards discount coupons for viagra printable prescription transfer coupon
can i take antabuse and naltrexone can i take antabuse and naltrexone can i take antabuse and naltrexone
cialis dose vs cialis dosage 20mg cialis dosage size
acheter viagra en pharmacie sans acheter viagra en pharmacie sans acheter viagra en pharmacie sans
acheter viagra pfizer en http://acheterviagraenfrance.com/pfizer/en acheter viagra pfizer en
cialis coupons from lilly discount prescriptions coupons prescription drugs coupons
discount prescription drug card go discount coupons for cialis
new prescription coupon coupons for prescription drugs prescription drugs discount cards
viagra mire jó viagra mire jó viagra szedése
ibuprofen teva thecaddman.com ibuprofen teva 400 mg ára
fusidinezuur acne fusidine teva fusidinezuur acne
lithium ion battery bartsha.cz lithium ion battery
propranolol halmed charamin.com propranolol lek
lilly cialis coupon discount prescription coupons prescription card discount
microlite pill for acne link microlite pill for acne
bimatoprost hair growth open bimatoprost sr
alternatives to abortion types of abortion procedures abortion by pill
amoxicilline americanstreethockey.com amoxicillin endikasyonlar
pro abortion arguments link how soon can you get an abortion
prescription coupons prescription transfer coupon discount coupons for cialis
printable coupons sites coupons online for free coupon sites
best coupon sites alsarayabahrain.bh free coupon sites printable
rx prescription coupons discount coupons for prescription medications prescription drugs coupons
amoxicillin endikasyonlar amoxicilline amoxicillin-rnp
cialis 100 mg bistromc.org cialis 5 mg
cialis sample coupon lilly cialis coupons prescription discount coupons
feldene d feldene d feldene ampolla
pill abortion laziendaalimentacoes.com.br abortion pills
free printable cialis coupons free coupon for cialis printable coupons for cialis
discount prescriptions coupons lilly cialis coupon coupons for cialis printable
problems in early pregnancy pills to terminate early pregnancy women pregnant
medication coupon pharmacy direct coupon viagra discount coupons online
discount prescription coupons coupons for cialis 2016 free coupon for cialis
what is abortion pill abortion pill procedures when is it too late to get an abortion pill
loratadine dosage loratadine overdose loratadine used for
best online coupons sites ameracorporation.com free coupon site
cialis coupons from lilly coupons for prescription drugs coupons for prescriptions
thyrax duitsland thyrax thyrax fk
feldene capsulas feldene capsulas feldene capsulas
cialis.com coupon coupon cialis cialis free coupon
amoxicillin 500 mg amoxicilline amoxicilline
flagyl vademecum flagyl v flagyl v
clomid proviron redsoctober.com clomid proviron pct
voltaren krem fiyat voltaren krem fiyat voltaren krem fiyat
cialis prescription coupon cialis coupon card coupons cialis
lamisil pomada blog.idilbaby.com lamisil crema precio
discount coupon for cialis cialis coupons and discounts free cialis coupon 2016
neurontin alkohol eblogin.com neurontin alkohol
abortion pill abortions cost getting an abortion pill
abortion procedure alpinmontservis.cz when can you get an abortion pill
viagra koupit blog.zycon.com viagra
third trimester abortion pill chemical abortion pill risks of abortion pill
cheap abortion pill achrom.be late term abortion pill clinics
cialis coupons and discounts artsricksha.com discount coupons for prescriptions
new prescription coupon funtimeleisure.co.uk cialis manufacturer coupon 2016
amoxicillin amoxicillin nedir amoxicillin dermani haqqinda
vermox doziranje blog.dotnetnerd.dk vermox
buy abortion pill articles on abortion pill chemical abortion pill
abortion pill pros and cons about abortion pill types of abortion pill
cialis 2015 coupon free coupon for cialis cialis coupons online
cialis 5 mg cialis 5 mg cialis tablet
cialis 100 mg tymejczyk.com cialis tablet
acetazolamide 250 mg tablets mipnet.dk acetazolamide blood brain barrier
free abortions how much is the abortion pill low cost abortion pill
cialis coupon codes cialis manufacturer coupon free cialis samples coupon
partial birth abortion abortion pill cost without insurance abortion pill stories
acetazolamide sivuvaikutukset acetazolamide spc acetazolamide sivuvaikutukset
abortion clinics in md blog.cycle-parts.com emergency contraceptive
diagnostic dilation and curettage abortion is wrong first pregnant
free prescription cards chiefmillso.com coupon prescription
doctors who prescribe low dose naltrexone ldn naltrexone side effects opioid antagonist implant
naltrexone for ra can you drink on naltrexone naltrexone stories
withdrawal from naltrexone naltrexone generic name does drinking alcohol help with opiate withdrawal
naltrexone endorphins read difference between naloxone and naltrexone
low dose naltrexone ankylosing spondylitis avonotakaronetwork.co.nz naltrexone prescription
naltrexone for cutting guitar-frets.com naltrexone fibromyalgia side effects
where can i buy low dose naltrexone go vivitrol half life
naltrexone implant locations go naltrexone implant reviews
naltrexone uses low dose naltrexone side effects generic naltrexone
vivitrol canada site naltrexone alcohol treatment
naltrexone fibromyalgia side effects zygonie.com what is naltrexone prescribed for
naltrexone implant alcohol link where can i buy low dose naltrexone
order naltrexone site naltroxone
naltrexone compound what is revia low dose naltrexone buy online
naltrexone generic myjustliving.com whats ldn
what is naltrexone used for oscarsotorrio.com naltrexone chronic fatigue syndrome
what does naltrexone do open naltrexone 4.5 mg
naktrexone sigridw.com ldn therapy
trexone medication naltrexone in canada how does naltrexone work
naltrexone how long does it take to work go naltrexone and alcohol use