مهارت های زندگی

درباره ان ال پی


مقدمه

مبداء رسمی معرفی ان ال پی دهه ۱۹۷۰ میلادی بود، زمانی که ریچارد بندلر دوره کارشناسی ارشد روان شناسی را در دانشگاه سانتاکروز کالیفرنیا می گذراند و با جان گریندر دکترای زبان شناسی که در همان دانشگاه تدریس می کرد آشنا شد.

ریچارد بندلر در حال کار کردن بر روی گشتالت تراپی فریتز پرلز بود و جان گریندر بر روی دستور زبان گشتاری نوام چامسکی کار می کرد. اولین پروژه این دو نفر این بود که بازسازی شناختی را که در فضای روان درمانی گشتالتی صورت می گرفت را بر اساس مدل دستور زبان گشتاری تحولی چامسکی مرور نمایند. به همین دلیل اولین پروژه این دو نفر Neuro-Linguistic Programming یا "برنامه ریزی عصبی - زبانی" نام گرفت.

بندلر و گریندر در این پروژه زبانی را طراحی نمودند که فاقد خطاهای مستتر در زبان عرفی باشد. این بخش از پروژه این دو نفر که با همکاری "ویرجینیا ساتیر" زوج درمانگر برجسته امریکایی صورت گرفت "متا مدل" نامیده شد.

بعدها، بندلر و گریندر به الگوهای زبانی هیپنوتیزمی علاقمند شدند و نظام زبانی "میلتون اریکسون" را مورد بررسی قرار دادند. میلتون اریکسون روانپزشک آمریکایی، پایه گذار انجمن هیپنوتیزم بالینی آمریکا و برجسته ترین هیپنوتراپیست آن دوران بود.

حاصل کار بندلر و گریندر در این پروژه "میلتون مدل" نام گرفت، که مدل سازی گفتمان میلتون اریکسون در طی تلقینات هیپنوتیزمی اش بود. علاقه بندلر به کارهای درمانی اریکسون باعث شد که وی پروژه اش را از فضای زبان شناسی عبور دهد و به مطالعه تکنیک های درمانی اریکسون بپردازند. او این پروژه را به جای N.L.P، بازسازی الگوهای عصبی با استفاده از هیپنوتیزم یا (N.H.R) یا Neuro-Hypnotic Repatterning نامید.


کاربرد ان ال پی

ان ال پی یک رویکرد درمانی مجزا با فلسفه مشخص نیست. بر خلاف روانکاوی که بر اساس سنت فلسفی اصالت خرد (Rationalism) پایه گذاری شده و رفتارگرایی که بر اساس سنت فلسفی اصالت تجربه (Empiricism) قرار دارد و روان شناسی انسان گرا که بر سنت وجودگرایی (Existentialism) بنا شده است، ان ال پی مقید به سنت فلسفی خاصی نیست و به گونه ای عملگرایانه (Pragmatic) از هر جریان روان شناسی آنچه را که می تواند به "تغییر" کمک کند برداشته است.

گرچه این رویکرد التقاطی در فضای بالینی نقطه قوت ان ال پی محسوب می شود، بسیاری از نقدکنندگان ان ال پی این ابهام نظری را نقطه ضعف تئوریک ان ال پی دانسته اند. بعنوان مثال واژه "ناخودآگاه" در متون ان ال پی گاهی با مفهومی فرویدی مورد استفاده قرار گرفته است و گاهی با مفهومی اریکسونی و این کاربرد دلبخواهی واژه ها در متون ان ال پی ارزیابی تئوریک آن را دشوار کرده است.

این نقطه ضعف تئوریک باعث شده ان ال پی در فضای مدیریت و بازاریابی بیش از فضای آکادمیک روان شناسی مورد استقبال قرار گیرد زیرا کارگزاران این حوزه ها بیش از دلمشغولی های نظری طالب نتایج عملی هستند.


ان ال پی در کار بالینی

بیشترین کاربرد ان ال پی در کار بالینی، درمان ترس های مرضی (فوبیاها) و تغییر عادات (اختلالات عادی) است. علاوه بر این فنون ان ال پی در بازسازی مذاکرات نقشی مهم دارد و از آنجا که بخشی از مشکلات زوجین و خانواده ها ارتباط ناکارآمد است استفاده از ان ال پی جلسات زوج درمانی و خانواده درمانی را سرعت می بخشد.

طبعا ان ال پی در اختلالات روانپزشکی که اساس بیولوژیک قوی تری دارند همچون استکیزوفرنی، اختلالات دو قطبی، افسردگی های ملانکولیک و اختلالات شناختی (دلیریوم، دمانس و اختلالات نسیانی) هیچ نقش درمانی ندارد اما در برقراری ارتباط درمانی (راپورت) با این بیماران یا خانواده هایشان نقش تسهیل کننده دارد.

ان ال پی با باز تعریف امر یادگیری تکنیک هایی نیز برای بهبود کارآیی یادگیری ارائه می نماید بنابر این می تواند در اختلالات یادگیری نیز ابزار مفیدی برای مربیان، کار درمانگران و گفتار درمانگران باشد.


منابعی برای مطالعه

کتاب های بسیار زیادی راجع به ان ال پی به فارسی ترجمه شده اند و بسیاری از آنها نیز مفید هستند ولی برای سهولت دسترسی علاقمندان سه کتاب مفید و مختصر را در زمینه ان ال پی معرفی می کنیم:

۱- برنامه ریزی عصبی - کلامی NLP نوشته جوزف اکونور و جان سیمون ترجمه مهدی قراچه داغی

۲- تغییرات سریع فردی با NLP نوشته ریچارد بندلر ترجمه هومن مجرد زاده کرمانی

۳- معجزه ارتباط با ان ال پی نوشته جری ریچاردسون ترجمه مهدی قراچه داغی

جعبه S5