چشم تاریخ هفته

انقلاب به روش گاندی

یکی از دوستانم مدتی پیش راجع به سبک مبارزه #مهاتما_گاندی صحبت می کرد و من دیدم برداشت او از "مبارزه بدون خشونت" و "قانون آهیمسا" چقدر اشتباه است. درست است که گاندی از پیروان خود نخواست دست به اسلحه ببرند ولی اسلحه دیگری به دست آنان داد که شاهرگ کمپانی هند شرقی (استعمار انگلیس) را قطع کرد: "بایکوت"! هندی ها طبق الگوی گاندی قرار شد نه از انگلیسی ها چیزی بخرند نه به آنها چیزی بفروشند، نه برای آنها کار کنند و نه با آنان صحبت کنند! قرن ها پیش از گاندی "شیخ خلیفه" پیشوای معنوی سربداران خراسان با حکم "خراج دادن به مغولان حرام است" کاری شبیه گاندی انجام داد. این شیوه مبارزه کار آسانی نیست که شبیه "نشستن و نظاره کردن" باشد. خود گاندی کت و شلواری که پارچه انگلیسی داشت را از تن در آورد و با پارچه ای که خودش از پشم بز ریسیده بود تن پوشی ساخت که همه ما عکس او را با آن دیده ایم. شیر بز نوشیدن و پشم بز پوشیدن هیچ شباهتی به الگوی «عرفان زدگی» و «روشنفکرمآبی» نخبگان ما یا انفعال پرخاشگرانه (Passive Aggression) تودهٔ جامعهٔ ما در مقابل نهادهای قدرت نامشروع ندارد. یکی از دانشجویانم نیز برداشت اشتباهی از "آداپتاسیون" یا "انطباق" داشت، از نظر او «جنگیدن» نمودی از ناتوانی در آداپتاسیون بود و پذیرش و انطباق چیزی بود شبیه "انفعال"! در حالی که آداپتاسیون دو وجه دارد: در Accommodation ما خود را تغییر می دهیم تا با شرایط محیط هماهنگ شویم و در Assimilation ما محیط را تغییر می دهیم تا با ارزش ها و نیازهای ما هماهنگ شود. انفعال و تسلیم در مقابل هر چه در محیط وجود دارد را نمی توان "آداپتاسیون" نامید. در فرهنگ ما آن قدر تعارف و تعریف، تملق و ریاکاری و ترس و بزدلی شایع است که به راحتی "فرار از مسئولیت اجتماعی" نقاب "آهیمسا" و "آداپتاسیون" به چهره می زند و ما دل خوش می کنیم که با کاری نکردن مشغول کار عظیمی هستیم!

جعبه S5