یادداشت هفته

اولین پیروان

در سال 2010 درک سیورز ( Dereck Sivers) بنیانگذار فروشگاه موسیقی "سی دی بیبی" فیلمی را در کنفرانس TED به نمایش گذاشت. در ابتدای این فیلم، مردی در یک زمین مشغول ورزش بود. سپس یک نفر به او ملحق شد، از او تقلید کرد و به کار او اعتبار بخشید. خیلی زود نفر سوم هم به آنان پیوست و سپس جمعیتی عظیم مثل یک جشنواره ورزشی به راه افتاد.
"سیورز" از این فیلم نتیجه گیری کرد که "اولین پیرو" از اهمیت زیادی برخوردار است زیرا پیوستن او موجب اعتبار بخشی به رهبر می شود.
پیروان بعدی هم نه فقط از کار رهبر، که از کار اولین پیرو نیز تقلید خواهند کرد. به قول سیورز: "اولین پیرو همان چیزی است که یک دیوانه تنها را به یک رهبر تبدیل می کند!"
* * *
در پژوهش های روان شناسی اجتماعی بارها دیده شده که وقتی یک هنرپیشه که همکار پژوهشگر است در یک فضای شلوغ شهری نقش به زمین افتادن را بازی می کرد اغلب عابران با سرعت و بدون توجه از کنار او رد می شدند ولی وقتی هنرپیشه دوم در مرحله بعدی پژوهش بعد از زمین خوردن هنرپیشه اول به کمک او می رفت بلافاصله تعداد زیادی از مردم به پیروی از او می پرداختند.
* * *
"گاو پیشانی سفید شدن" شهامت زیادی می خواهد. همه ما از مورد تمسخر و تحقیر و سرزنش قرار گرفتن می ترسیم بنابراین حتی وقتی طبق نظام ارزشی مان دوست داریم پیشقدم شویم این پا آن پا می کنیم تا دیگری پیشقدم شود و ما نفر بعدی باشیم!
بر مبنای این قاعده، بسیاری از بازاریابان حرفه ای هنرپیشه یا هنرپیشه هایی را استخدام می کنند که نقش اولین مشتری را بازی کنند و با این کار به ما القا کنند که ما تنها خریداران محصول نیستیم و اطمینان پیدا کنیم که انتخاب مان احمقانه نبوده است!
در بازاریابی اجتماعی نیز چنین تکنیکی بکار برده می شود. وقتی رسانه به ما نشان می دهد که جمعیت انبوهی برای یک عقیده کف می زنند بیشتر احتمال دارد که ما باور کنیم آن عقیده درست است!

دکتر محمدرضا سرگلزایی - روانپزشک

جعبه S5